Göksal Caner Malatya

Epstein Koalisyonu’nun İran’a açtığı savaşın sekizinci ayında yapılan ABD ara seçimleri, “demokratlara” Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu getirdi. Teksas gibi kalelerde bile “demokratların” kazanmasının en büyük nedenleri hayat pahalılığının artması, İran’a açılan savaşın bitmemesi ve hükümetteki yolsuzluklar oldu. Başkan Yardımcısı Vance’in “Kaybetmemizin nedeni savaş” demesi[1] meselenin Beyaz Saray tarafından da böyle okunduğunu gösteriyor. Fakat sandıktaki bu “ceza”nın cephedeki savaşı durdurmaya yetmeyeceğine dair işaretler sahadan gelmeye devam ediyor.

Savaş Hazırlıkları

Trump’ın 2024’teki kampanyasında verdiği en büyük vaatlerden biri benzinin galon fiyatını 2 doların altına indirmekti. Benzinin galon fiyatı 4 doları aşarken, dizelin galon fiyatı ilk kez 6 doları geçti.[2] Yani savaş, Amerikalı emekçinin hayatına akaryakıt zammıyla girdi ve sandıkta bu fatura Trump’a ödetildi.

Fakat bu durum “demokratların” savaş karşıtı bir programa sahip olduğu anlamına gelmiyor. Bugün sandığın galibi olan “demokratlar”, Ukrayna’da ve Gazze’de savaşın büyütülmesine ortak oldular. Nitekim “seçim sonuçlarına rağmen” ABD’nin Hürmüz Boğazı yakınındaki Kişm Adası’ndaki hedeflere “sınırlı ve savunma amaçlı” saldırılar düzenlemeye devam etmesi ve “demokratların” tepkisizliği bunun açık bir göstergesi.

Diğer yandan seçimden sonra Trump’ın savaşın yenilgide payı olduğunu kabul etse de aynı kararı yine vereceğini söylemesi ve bölgeye yeni güçler gönderilmesi ABD’nin savaşa devam edeceğini ortaya koyuyor.[3]

ABD’nin hazırlıklarının farkında olan İran da savaşa hazır halde bekliyor. İran’ın dinî lideri Mücteba Hamaney orduya olası bir tehdide coğrafi sınırlama olmaksızın ve hemen karşılık verme talimatı göndermesi[4] ve İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri General Mohsen Rezaei’nin Kremlin’de Putin ile görüşmesi Tahran’ın güçlü bir karşılık verebileceğine işaret ediyor.

Anlaşma

Savaş hazırlıklarının yanı sıra müzakereler de sürüyor. Katar ve Pakistan’ın arabuluculuk yaptığı görüşmelerde Tahran yedi şartında ısrar ediyor. Bu şartlar arasında dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının bitirilmesi, yaptırımların kaldırılması ve Lübnan ile Gazze dahil bütün cephelerde saldırıların durması var. Karşılığında ise İran Hürmüz’ün açılmasını ve nükleer görüşmelere devam edilmesini öneriyor. Buna karşılık Vance “bir miktar ilerleme” olduğunu söylüyor, Trump ise anlaşmanın “olabileceğini” ve İran’ın “bir an önce anlaşma istediğini” ileri sürüyor.

Savaşa hazır olan güçler arasındaki bu “anlaşma” görüntüsünün arka planında petrol fiyatları bulunuyor. Trump’ın seçimi kaybetmesine neden olan petrolün varil fiyatı savaşın başından bu yana 70 ile 120 dolar arasında gidip geliyor. Bu da ABD’yi, savaşa hazırlanmasına rağmen, bir anlaşma aramaya itiyor.

Fakat Netanyahu ve İsrail lobisinin baskıları, Suudilerin petrol şirketi Aramco’nun üçüncü çeyrek net kârının yüzde 9,1 artışla 31,2 milyar dolara ulaştığını açıklaması[5] ve kapitalizmin yapısal krizi bu arayışları sınırlandırıyor.

Dolayısıyla ABD’deki ara seçim, Amerikalı emekçilerin savaşın bedelini ödemeye isteksiz olduğunu gösterse de müesses nizamın “savaş” isteğini durdurmaya yetmeyebilir. Buna Amerikalı emekçilerin isteksizliklerini emperyalizm ve militarizm karşısında örgütlü bir güce “henüz” dönüştürememiş olması da eklendiğinde, sandığın savaşı durdurma ihtimali sıfıra iniyor.