-
Özden İlhan
Tarih: 04-11-2026 20:09:00
Güncelleme: 09-11-2026 13:25:00
İnsan ömrü sınırlıdır. En güçlü insan da bir gün yaşamla vedalaşır. Zaman, bedenleri alır, sesleri susturur, hatıraları geçmişin içine bırakır. Fakat bazı insanlar vardır ki ölümleriyle yok olmazlar. Çünkü onların yaşamı yalnızca kendi dönemlerine değil, kendilerinden sonra gelecek kuşakların düşünce dünyasına da dokunmuştur.
Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda gözlerini hayata kapattığında, geride yalnızca bir devletin kuruculuğunu değil, bir toplumun kendi geleceğini tayin edebilme iradesini bıraktı. Onu farklı kılan, yalnızca kazandığı savaşlar değildi. Asıl önemlisi, savaşın ardından insanlara nasıl bir gelecek kurulabileceğini göstermesiydi. Bir imparatorluğun küllerinden yeni bir devlet doğururken, yurttaş olma bilincini, eğitimi, bilimi, kadınların toplumsal yaşamdaki yerini ve aklın özgürlüğünü bir gelecek meselesi olarak ele aldı.
Ancak burada üzerinde düşünmemiz gereken daha derin bir mesele var: Bir lideri anmakla, onun düşüncelerini yaşatmak aynı şey midir?
Her yıl 10 Kasım'da saat 09.05'te duruyor, saygı duruşunda bulunuyor, gözlerimizi Dolmabahçe'ye ve Anıtkabir'e çeviriyoruz. Bunlar elbette bir milletin ortak hafızasıdır. Fakat anmanın anlamı, tören sona erdiğinde de devam edebilmesidir.
Bilimi önemseyen bir lideri anarken bilime sırtımızı dönüyorsak, sorgulamayı öğütleyen bir lideri anarken düşünmekten kaçınıyorsak, bağımsızlığı savunan bir lideri anarken kendi aklımızı başkalarının kararlarına teslim ediyorsak, burada üzerinde durmamız gereken bir çelişki vardır.
Atatürk'ün mirası, onu yalnızca sevmemizi değil, düşüncelerini anlamamızı da gerektirir. Çünkü düşünce, ezberlendiğinde değil, hayata geçirildiğinde değer kazanır. Bir toplumun gelişmişliği, geçmişte yetiştirdiği büyük insanlarla övünmesinden çok, onların açtığı yolda yeni düşünceler ve yeni değerler üretebilmesiyle ölçülür.
Belki de 10 Kasım'ın bize sorması gereken en önemli soru şudur: Biz, bize bırakılan Cumhuriyet'i yalnızca bir tarihsel miras olarak mı taşıyoruz, yoksa onu her gün yeniden anlamlandıracak bilince sahip miyiz?
Bir insanın ardından duyulan özlem, zamanla hafifleyebilir; fakat onun uğruna mücadele ettiği değerlerin sorumluluğu zamanla hafiflemez.
Atatürk'ü anlamak, geçmişe bakıp hüzünlenmekten ibaret değildir. Geleceğe bakarken aklı, bilimi, özgürlüğü, eşit yurttaşlığı ve insan onurunu koruyabilmektir.
10 Kasım, yalnızca bir ölüm yıl dönümü değil; düşüncelerimizin, vicdanımızın ve Cumhuriyet'e karşı sorumluluğumuzun da sınandığı bir gündür.
Bir toplum, kendisine bırakılan özgürlük ve akıl mirasının değerini bilmezse, geleceğini nasıl koruyabilir?
Bir gün Cumhuriyet'i savunmak için yeniden ayağa kalkmak gerekirse, önce Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ni hatırlayın. Çünkü o, geleceğe bırakılmış bir metin değil, gelecek kuşaklara verilmiş bir vicdan ve sorumluluk emanetidir.
Atatürk'e duyulan saygı, yılda bir gün susmakla değil, yılın her günü düşünmeye cesaret etmekle gösterilir.
Saygıyla, minnetle ve düşüncelerini anlamanın sorumluluğuyla...
Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 88. yılında saygıyla anıyorum.
Yazarın tüm yazıları için tıklayınız
- ELİNİZDEKİ KUPANIN SAPINDA KİME DOKUNUYORSUNUZ?
- YAPAY ZEKÂ İNSANI ANLAYABİLİR Mİ, YOKSA YALNIZLIĞINDAN MI YARARLANIR?
- SEVGİ VE MANTIK YAN YANA YÜRÜDÜĞÜNDE
- SİNYAL BİTTİĞİNDE YER
- GÜCÜN KARANLIK MİRASI: ZEHİRLENME, İKİYÜZLÜLÜK VE İNSANLIĞIN VİCDAN SINAVI
- SONBAHARIN SESSİZCE ANLATTIKLARI
- BİZİ YORAN HAYAT MI, HAYATI TAŞIMA BİÇİMİMİZ Mİ?
- APOLET Mİ, OMZUNA KONAN SERÇE Mİ?
- TARAFSIZLIK MI, VİCDANIN KONFORU MU?
- 30 AĞUSTOS: BİR MİLLETİN KENDİ KADERİNİ AŞTIĞI GÜN
- KOPMA NOKTASI VE VAROLUŞUN İNCE DENGESİ
- TANJU OKAN PLAĞI ve HESAPSIZ VERMENİN HAFİFLİĞİ